आजकाल स्मार्ट TV आपल्या घराचा एक महत्त्वाचा भाग बनला आहे, पण बऱ्याच लोकांना हे माहीत नसते की त्यांचा TV गरजेपेक्षा जास्त वीज वापरत असतो. नवीन TV हे एनर्जी-एफिशिएंट असले तरी, त्यांच्या डिफॉल्ट सेटिंग्स शोरूममध्ये चांगले दिसण्यासाठी केलेल्या असतात, घरात वीज वाचवण्यासाठी नाही. तुम्ही तुमच्या TV च्या काही सेटिंग्समध्ये छोटे बदल केले, तर तुमचा पाहण्याचा अनुभव न बिघडवता विजेचा वापर खूप कमी करू शकता.
TV चे विजेचे बिल का वाढते असा प्रश्न अनेकांना पडतो. TV मध्ये सर्वात जास्त वीज त्याच्या स्क्रीनसाठी वापरली जाते. ब्राइटनेस, बॅकलाईट आणि पिक्चर मोड यांसारख्या गोष्टींचा विजेच्या वापरावर थेट परिणाम होतो. याशिवाय, Standby मोडवर ठेवणे, रात्रभर TV चालू सोडणे किंवा फक्त गाणी ऐकताना स्क्रीन ऑन ठेवणे या सर्व गोष्टींमुळे हळूहळू तुमचे विजेचे बिल वाढते. चांगली गोष्ट म्हणजे फक्त काही सेटिंग्स बदलून या सर्व समस्या सोडवता येतात.
गाणी ऐकताना स्क्रीन नेहमी बंद ठेवा. जर तुम्ही Spotify किंवा एखाद्या म्युझिक चॅनेलद्वारे TV वर गाणी ऐकत असाल, तर तुम्ही पाहिले असेल की स्क्रीन सतत ऑन राहते, जरी तुम्ही ती पाहत नसलात तरी. ही पूर्णपणे विजेची नासाडी आहे, कारण TV ची स्क्रीन सर्वात जास्त वीज वापरते. हे टाळण्यासाठी तुमच्या TV च्या सेटिंग्समध्ये Screen Off, Display Off किंवा Audio Only सारखे पर्याय शोधा आणि ते ऑन करा. यामुळे स्क्रीन बंद होईल, पण आवाज चालू राहील. जर तुमच्या TV मध्ये हे फीचर नसेल, तर तुम्ही ब्राइटनेस सर्वात कमी लेव्हलवर सेट करू शकता. हे पूर्णपणे स्क्रीन बंद करण्याइतके फायदेशीर नसले तरी, विजेचा वापर नक्कीच कमी करते.
तुमच्या TV साठी योग्य Picture Mode निवडणे अत्यंत आवश्यक आहे. TV मध्ये दिलेले Vivid किंवा Dynamic मोड सर्वात जास्त ब्राइटनेस आणि कॉन्ट्रास्ट वापरतात, ज्यामुळे विजेचा वापर वाढतो. याऐवजी तुम्ही Movie, Cinema किंवा Standard मोड वापरू शकता. हे मोड फक्त वीजच कमी वापरत नाहीत, तर डोळ्यांसाठीही जास्त आरामदायक असतात आणि उत्तम कलर बॅलन्स देतात. जर तुमच्याकडे LCD TV असेल, तर Backlight सेटिंग थोडी कमी करा. हा असा बदल आहे जो थेट विजेचा वापर कमी करतो. तुम्हाला फक्त एवढेच लक्षात ठेवायचे आहे की बॅकलाईट एवढीच कमी करा जेणेकरून पिक्चर क्वालिटीवर जास्त परिणाम होणार नाही.
TV बंद करताना Standby च्या जागी तो पूर्णपणे Power Off करा. जेव्हा तुम्ही रिमोटने TV बंद करता, तेव्हा बऱ्याचदा तो पूर्णपणे बंद न होता Standby मोडमध्ये जातो. या मोडमध्ये TV सतत थोडी थोडी वीज वापरत राहतो, जेणेकरून तो लगेच चालू होऊ शकेल. हा वापर खूप कमी वाटत असला तरी, 24 तासांत यामुळे हळूहळू तुमचे विजेचे बिल वाढते. हे टाळण्यासाठी TV थेट भिंतीवरील स्विचवरून म्हणजेच power socket मधून बंद करा. जर हे वारंवार करणे कठीण वाटत असेल, तर तुम्ही एका स्विच असलेल्या पॉवर स्ट्रिपचा वापर करू शकता, ज्यामुळे एका क्लिकवर सर्व उपकरणांची वीज बंद केली जाऊ शकते.
ब्राइटनेस कमी करणे हा आणखी एक चांगला उपाय आहे. TV ची ब्राइटनेस डिफॉल्टनुसार खूप जास्त सेट केलेली असते, कारण शोरूममध्ये ते आकर्षक दिसावे यासाठी डिझाईन केलेले असते. परंतु घरातील वातावरणात एवढ्या जास्त ब्राइटनेसची गरज नसते आणि यामुळे फक्त विजेचा वापर वाढतो. तुम्ही Eco, Movie किंवा Cinema मोडचा वापर करू शकता, जे आपोआप ब्राइटनेस कमी करतात. याशिवाय, तुम्ही मॅन्युअली देखील ब्राइटनेस 20 ते 30 टक्क्यांपर्यंत कमी करू शकता. यामुळे फक्त वीजच वाचणार नाही, तर डोळ्यांवरही कमी ताण पडेल. जर तुमच्या TV मध्ये Ambient Light Sensor असेल, तर तो ऑन करा. हा सेन्सर खोलीतील प्रकाशानुसार ब्राइटनेस आपोआप ॲडजस्ट करतो.
रात्रीच्या वेळी Sleep Timer नक्की सेट करा. जर तुम्हाला TV बघता बघता झोप लागत असेल, तर TV अनेक तास विनाकारण चालू राहतो. या समस्येवरील सर्वात सोपा उपाय म्हणजे Sleep Timer. तुम्ही तो 60 ते 120 मिनिटांच्या दरम्यान सेट करू शकता, जेणेकरून जर तुम्ही झोपलात तर TV आपोआप बंद होईल. याशिवाय, अनेक TV मध्ये Auto Power Off किंवा Auto Standby फीचर देखील असते, जे काही वेळेपर्यंत कोणतीही ॲक्टिव्हिटी न झाल्यास TV बंद करते. हे फीचर विशेषत: त्या लोकांसाठी उपयुक्त आहे जे अनेकदा TV चालू ठेवून विसरतात.
TV च्या काही छोट्या-छोट्या सेटिंग्समध्ये बदल करून तुम्ही तुमच्या विजेच्या बिलात मोठा फरक आणू शकता. Screen Off, योग्य Picture Mode, Standby टाळणे, कमी ब्राइटनेस आणि Sleep Timer यांसारखे फीचर्स फक्त वीजच वाचवत नाहीत, तर तुमचा पाहण्याचा अनुभव देखील अधिक चांगला करतात. जर तुम्ही या टिप्सचा रोजच्या सवयीमध्ये समावेश केला, तर दीर्घकाळात यामुळे तुमचा विजेचा खर्च बऱ्याच प्रमाणात कमी होऊ शकतो आणि तुमच्या डिव्हाइसचे आयुष्य देखील वाढू शकते.
