महाराष्ट्र सरकारने ग्रामीण भागातील महिलांसाठी लाडकी बहीण योजनेनंतर आता एक अत्यंत फायदेशीर आणि महत्वाचं पाऊल उचलले आहे. शेतीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवण्यासाठी आणि महिला बचत गटांना आर्थिक स्वावलंबन मिळवून देण्यासाठी राज्य सरकारने ही नवी योजना सुरु केली आहे. नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पाच्या दुसऱ्या टप्प्यांतर्गत आता गावपातळीवर कृषी अवजार बँका स्थापन करण्यावर विशेष भर दिला जात आहे.
२४ लाख रुपये सबसिडी
या विशेष उपक्रमांतर्गत गावपातळीवर शेतीसाठी लागणारी यंत्रसामग्री उपलब्ध करून देणाऱ्या बँका तयार केल्या जातील. यामध्ये सहभागी होणाऱ्या पात्र महिला बचत गटांना एकूण प्रकल्पाच्या खर्चावर ६० टक्क्यांपर्यंत मोठे आर्थिक अनुदान मिळणार आहे. या अनुदानाची कमाल मर्यादा तब्बल २४ लाख रुपये इतकी निश्चित करण्यात आली आहे. ग्रामीण भागात शेतीकामासाठी मजुरांची मोठी टंचाई भासत असल्याने, या अवजार बँकांमुळे शेतकऱ्यांना दिलासा मिळणार असून बचत गटांनाही उत्पन्नाचा एक शाश्वत मार्ग उपलब्ध होणार आहे.
महिला बचत गटांना संधी
अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना महागडी कृषी यंत्रे विकत घेणे आर्थिकदृष्ट्या परवडणारे नसते. ही अडचण दूर करण्यासाठी या अवजार बँकांच्या माध्यमातून ट्रॅक्टर, पेरणी यंत्रे आणि कापणी यंत्रे यांसारखी आधुनिक सामुग्री भाडेतत्त्वावर दिली जाणार आहे. यामुळे केवळ शेतीचे यांत्रिकीकरण होणार नाही, तर पेरणीपासून ते कापणीपर्यंतचे सर्व टप्पे कमी खर्चात आणि वेळेत पूर्ण करणे सोपे होईल. महिला बचत गटांनी या संधीचा लाभ घेण्यासाठी अधिकृत पोर्टलवर ऑनलाइन पद्धतीने अर्ज करणे अनिवार्य असून, तिथे सर्व तांत्रिक तपशील आणि कागदपत्रांची माहिती दिली आहे.
ग्रामिण महिलांना प्राधान्य
योजनेसाठी निवड झालेल्या गटांना त्यांच्या गरजेनुसार विविध प्रकारची यंत्रे खरेदी करण्याची मुभा देण्यात आली आहे. यामध्ये ट्रॅक्टर, ट्रॅक्टरवर आधारित विविध अवजारे, बीबीएफ यंत्र, रोपणी व लावणी यंत्र, मल्चिंग मशीन, तसेच फवारणी पंप अशा साहित्याचा समावेश आहे. ही यंत्रे खरेदी करण्यासाठी सरकारकडून मिळणाऱ्या आर्थिक मदतीमुळे ग्रामीण महिलांना स्वतःचा एक मोठा व्यवसाय उभा करण्याची मोठी संधी प्राप्त झाली आहे.
कम्बाईन हार्वेस्टर सारखी यंत्रे
बचत गटांना त्यांच्या गावातील पीक पद्धतीनुसार कोणत्या यंत्रांची जास्त गरज आहे, हे ठरवण्याचे स्वातंत्र्य देण्यात आले आहे. उदाहरणार्थ, ज्या भागात कापणीसाठी मजूर मिळत नाहीत तिथे कम्बाईन हार्वेस्टर सारखी यंत्रे घेता येतील.
